De keersluizen bij Akmarijp en Broek zijn opgeknapt. In november 2024 stond het water hier nog te hoog, maar met de nieuwe sluis bij Akmarijp moet dat verleden tijd zijn.
De opknapbeurt van deze sluis was erg nodig volgens bestuurder Gerben de Boer van Wetterskip Fryslân. “We zitten hier in een laag gebied”, vertelt hij.
“Als hier vroeger veel water kwam, overstroomde de kade. Nu kunnen we dit stuk afsluiten van de boezem. Zo zijn we minder afhankelijk van de waterstand in de boezem.”
De boezem is een stelsel van meren, kanalen en vaarten.
De sluis is dus vernieuwd en ook de kade is opgehoogd.
“De sluizen waren versleten. Ze zijn in 1967 gebouwd en deden hun werk niet meer”, vertelt De Boer. “Wetterskip Fryslân moest veel moeite doen om het hier toch droog te houden.”
De houten deuren lekten bij harde wind. Daardoor was de omgeving van Terkaple jarenlang een van de kwetsbare plekken van Fryslân.
Met de hand bediend
De sluis wordt nog handmatig bediend, want hier is geen elektriciteit. Omdat de sluis slechts enkele keren per jaar bediend hoeft te worden, wordt ook geen elektriciteit aangelegd.
De andere vernieuwde sluis, bij Broek, wordt overgedragen aan Stichting Waterschapserfgoed. Deze sluis heeft geen functie meer, maar Wetterskip Fryslân vindt het uit geschiedkundig oogpunt wel belangrijk dat hij behouden blijft.
Stichting Waterschapserfgoed is op initiatief van Wetterskip Fryslân in 2004 opgericht. Doel is om de historische waterstaatswerken die geen actieve rol meer hebben te behouden.
Inclusief de sluis van Broek zijn er 33 van zulke werken. Die geschiedenis is belangrijk om er in de toekomst van te kunnen leren, vertelt voorzitter Bertus Mulder.
“Als het niet wordt overgedragen aan ons, gaat het weg en is het niet meer zichtbaar. Dan weten ze in Broek over een aantal jaren niet meer dat ze hier een keersluis hebben gehad.”
“Je moet weten hoe je bent omgegaan met het water”, vervolgt hij. “En hoe je dat in de toekomst beter kunt doen.”
Mulder denkt dat de problemen van wateroverlast alleen nog maar groter kunnen worden, doordat het veenweidegebied zakt.
“Het komt de komende tijd op ons af”, waarschuwt hij. “We worden steeds kwetsbaarder voor hoogwater. Je moet goed nadenken over wat je doet met het waterpeil.”
60 jaar verder
De nieuwe sluizen moeten dus helpen om dat waterpeil onder controle te krijgen. Voor de komende tijd moet dat goed komen, zegt De Boer.
“We kunnen zo 50 tot 60 jaar vooruit. We kunnen hier nog heel lang droge voeten houden.”
