Op basisschool It Haskerfjild in Joure presenteerde de in Sint Nicolaasga woonachtige kinderboekenschrijver Dolf Verroen (97) samen met vertaler Jant van der Weg dinsdagmiddag de Friese vertaling van zijn boek ‘Hoe mooi wit ik ben.’ Verroen schreef het boek in 2016, maar is volgens de schrijver nog altijd actueel. “Het gaat over hoe de maatschappij in elkaar zit en over hoe mensen elkaar gebruiken.”
Het boek ‘Hoe mooi wit ik ben’ speelt zich af rond 1800 en gaat over de dochter van een plantagehouder. Voor haar twaalfde verjaardag krijgt ze een tot slaaf gemaakt jongetje. Het verhaal laat volgens de uitgever op indringende wijze zien hoe er in die tijd werd gekeken naar slaven. Het laat zien hoe normaal slavernij in die tijd werd gevonden.
Normalisering
Dolf Verroen daarover: “De hoofdrolspeelster in het boek beschouwt het tot slaaf gemaakte jongetje als volstrekt normaal. Zij weet niet beter omdat zij in deze situatie geboren is. Zij kan zich niet indenken wat slaven doormaken, net als nu superrijke mensen geen idee hebben wat hun personeel doormaakt.”
Meteen nadat Suriname onafhankelijk was, bracht Verroen een bezoek aan het land. “Het was daar toen nog pril zonder toeristen, ik heb toen echt het land ontdekt.”
Bezoek aan plantage
De kinderboekenschrijver bracht meerdere bezoeken aan het land, soms voor een periode van drie maanden. Een bezoek aan de suikerrietplantage in Mariënburg inspireerde Verroen tot het schrijven van het boek. “De slaven maakten daar suikerriet klaar. Tijdens mijn bezoek stonden daar allemaal oude machines weg te roesten, toen dacht ik, hier wil ik over schrijven.”
Internationale prijzen
In Duitsland kreeg de vertaling van het verhaal drie prijzen. De Deutscher Jugendliteraturpreis, de Gustav-Heinemann Friedenspreis en Das Kinder- und Jugend-Hörbuch des Jahres. In Italië werd het boek vertaald onder de titel ‘Il regalo nero’ (Het zwarte geschenk) bekroond met de Premio Legambiente en de Premio della Città di Bella. Verroen schreef meer dan 100 kinderboeken en ontving daarvoor meerdere prijzen.
Echter op het moment zelf was Verroen daar nog niet klaar voor. “Ik ben niet zwart en ik denk dat ik het daardoor niet kon. Pas veel later dingen ontdekte ik dingen van witte mensen, toen lag het ineens klaar voor mezelf.”
Het boek is niet geschreven uit schuldgevoel zegt de schrijver. “Ik hoor wel bij de witte schuldigen, maar buig me niet in schuld, want ik kan er niks aan doen. Mijn familie heeft in het verleden ook niets met slavernij te maken gehad.”
Bewustwording creëren
Uiteindelijk verschijnt het boek in 2016. “Ik hoop lezers ervan bewust te maken wat wij vroeger gedaan hebben, maar ik wil ook wel een beetje laten zien wat de slaven doormaakten. Het gaat ook over hoe de maatschappij in elkaar zit, en over hoe mensen elkaar gebruiken.”
Bij de presentatie op It Haskerfjild aan groep 7 werd in ieder geval aandachtig geluisterd volgens Verroen. “Ze luisterden heel aandachtig, vooral toen Jant aan het voorlezen was. Ze vonden het een mooi verhaal. Ik hoop dat het boek ze bewust maakt van het verleden, maar vooral dat ze het boek gaan lezen. Lezen is één van de belangrijkste dingen, zonder lezen kun je in het leven eigenlijk niks beginnen.”
Friese vertaling
Jant van der Weg vertaalde het boek in het Fries. “Dit boek hat my fan begjin ôf yntegreare, ik tocht, hoe moai soe it wêze as dit boek yn it Frysk oerset wurdt?”, vertelt Van der Weg.
De oorspronkelijke titel van het boek luidde ‘Slaaf kindje slaaf.’ Een hele goede titel volgens Van der Weg, maar vanwege de consternatie die hierdoor ontstond werd de titel later veranderd in ‘Hoe mooi wit ik ben’. “Dy titel seit ek in hiel soad.”
Desondanks kreeg het boek ook kritiek. “Minsken dy’t hjir beswier tsjin ha, ha it boek net lêzen. Sy tinke dat de slavernij goedpraat wurdt, mar dat is seker net it gefal. It ferhaal makket dúdlik dat slavernij net goedkard wurdt. en út de titel kinne je eins de irony wol fernimme.”
