Zolang niet duidelijk is wanneer het AZC Balk definitief sluit, wordt er geen onderzoek verricht naar andere opvanglocaties in gemeente De Fryske Marren. Een amendement van de FNP, mede ondertekend door Forum voor Democratie, BBB, Burgerpartij De Fryske Marren en Kleurrijk Fryske Marren, werd woensdagavond met 16 stemmen voor en 13 stemmen tegen na een langdurig raadsdebat aangenomen.
Na een langdurig en soms stekelig raadsdebat woensdagavond, luidt de eindconclusie dat het plan van aanpak voor kleinschalige opvang met 21 stemmen voor en 8 tegen uiteindelijk is aangenomen. Wanneer dit plan van aanpak echter daadwerkelijk van start gaat, staat in de sterren geschreven omdat deze dankzij een aangenomen amendement van FNP tot nader order is opgeschort.
Zodra definitief bekend wordt wanneer het AZC in Balk sluit, wordt het plan uit de spreekwoordelijke ijskast gehaald. Vanaf dat moment wordt het locatie-onderzoek gestart en kan het plan van aanpak verder worden hervat.
Geen afstel
Gerda de Vries-Suierveld (FNP) benadrukte in haar betoog dat het amendement wat de FNP betreft geen afstel van het plan van aanpak is. “Der moat earst dúdlikens komme oer Balk. Gean earst yn petear mei it COA en de minister. Freegje om dúdlike ôfspraken oer de definitive slutingsdatum en set dy op papier.”
De gemeente ging ervan uit dat het asielzoekerscentrum in Balk na meerdere verlengingen op 1 oktober van dit jaar definitief zou sluiten. Het ministerie van Justitie en Veiligheid liet De Fryske Marren medio augustus echter weten dat de opvanglocatie nog drie jaar langer gebruikt zou moeten worden. Op dit moment worden door gemeente De Fryske Marren juridische stappen voorbereid om het COA en het Rijk aan hun afspraken te houden, zo liet portefeuillehouder Leo Pieter Stoel woensdagavond in de beantwoording doorschemeren.
Spreidingswet
Volgens Stoel staat het plan van aanpak voor kleinschalige opvang los van de situatie rond AZC Balk. De gemeente heeft volgens hem een wettelijke verantwoordelijkheid om vluchtelingen op te vangen. “Wanneer wij als gemeente niet aan de opgave vanuit de spreidingswet voldoen, is de kans groot dat wij door de minister als weigergemeente worden aangemerkt.” Volgens verschillende raadsleden zou het zo’n vaart niet lopen, omdat de gemeente de afgelopen jaren ‘ruimhartig vluchtelingen heeft opgevangen.’
Plan voor kleinschalige opvang
In het plan van aanpak voor kleinschalige opvang wordt uitgegaan van een opvangopgave van 273 plekken. Deze zou op twee nog nader te bepalen locaties in de gemeente moeten worden voorzien.
Een amendement van PRO om uit te gaan van één locatie voor maximaal 300 opvangplekken werd uiteindelijk met 7 stemmen voor en 22 tegen verworpen. Johan Dijkstra (PRO) betoogde dat het realiseren van twee locaties financieel minder aantrekkelijk is. “Boppedat kinne je mei ien lokaasje saken better konsintrearje. Kwaliteit en útfierberheid binne dêryn foar ús de wichtichste kritearia.”
Ook een amendement van het CDA om pas na het locatieonderzoek te bepalen of opvang tijdelijk of permanent wordt, haalde het niet. Dat voorstel kreeg 13 stemmen voor en 16 tegen.
Verschillende voorstellen verworpen
Tijdens het debat werden in totaal drie amendementen en drie moties ingediend. Een motie van D66 om de voortzetting van opvang in Balk mee te nemen in het locatieonderzoek werd in de tweede termijn door de partij ingetrokken. Indiener Henk Koops ging mee in de redenatie van het college dat Balk door het plan van aanpak op voorhand niet wordt uitgesloten als mogelijke plek voor een nieuwe kleinschalige opvanglocatie. Daarmee was de motie overbodig.
Referendum zorgt voor verdeeldheid
Ook een voorstel van Forum voor Democratie voor een gemeentebreed draagvlakonderzoek of referendum werd verworpen. Het college vindt een dergelijk onderzoek in deze fase niet wenselijk en wees onder meer op de kosten en het risico op verdeeldheid tussen kernen. “Een referendum leidt tot grote verdeeldheid in onze gemeente”, zei Stoel.
“Iedereen komt voor zijn of haar eigen dorp op. Het is aan u als gemeenteraad, als volksvertegenwoordiger een beslissing over de locaties te nemen. In fase 3 van het plan van aanpak, wanneer de locaties bekend zijn, kijken wij samen met de omgeving hoe de opvang precies wordt ingericht.”
Vervolg onduidelijk
Zover is het dus voorlopig nog lang niet, omdat dankzij het aangenomen amendement het plan van aanpak is opgeschort. Mocht er uiteindelijk duidelijkheid komen over ‘Balk’ dan kan er weer verder worden gewerkt aan de zoektocht naar twee kleinschalige opvanglocaties. Stoel gaf twee weken geleden tijdens It Petear aan dat vanaf het moment dat nadat het plan van aanpak in werking wordt gezet het nog wel twee jaar of zelfs langer kan duren, voordat de locaties daadwerkelijk in gebruik worden genomen.
