Als kind vluchtte Ehsan Momenzadah op zestienjarige leeftijd in 2002 samen met zijn familie uit Afghanistan. Er volgde een lange en onzekere reis van ongeveer zes jaar. Via onder andere Pakistan en Oekraïne kwam het gezin uiteindelijk in Nederland terecht. Lange tijd wisten ze niet of ze mochten blijven.
Inmiddels is Ehsan met succes eigenaar van sportschool Kicksports in Oudehaske, in dit dorp woont hij met zijn vrouw en twee kinderen. Een aantal keren per jaar geeft hij aan verschillende doelgroepen een lezing waarin hij zijn verhaal vertelt. “Ik hoop met mijn lezingen mensen de andere kant van het verhaal te kunnen laten zien. Ze te laten zien, voelen en snappen wat een vluchteling doormaakt.”
Hij merkt ook dat er belangstelling is voor zijn verhaal. Getuige de volle zaal in bibliotheek Joure op deze woensdagochtend is daar geen woord aan gelogen. “Ik vertel het verhaal ook met liefde. Ik wil laten zien wat vluchten met je doet als mens zijnde.”
Identiteit kwijt
Een term als ‘asielzoeker’ of ‘gelukszoeker’ in bijvoorbeeld de media doet Ehsan pijn. “Natuurlijk is er altijd een kleine groep die niet deugt, maar hele groepen in de media over één kam scheren is niet de goede keuze. Al gaan er ook heus ook dingen wel goed in de beeldvorming.”
Vluchten is het ergste wat je kan overkomen, zegt Ehsan. “Mijn ouders waren goed geschoold en hadden een goede baan. Als je vlucht omdat het in je land niet veilig is, raak je je identiteit kwijt. Je spreekt de taal niet en bent niet meer wie je was. Wij waren zeker geen economische vluchtelingen, Afghanistan was niet meer veilig voor ons.”
Mentale strijd
Ehsan noemt het vluchten mentaal zwaar. “Ik zou er nu niet aan moeten denken als ik nu met mijn vrouw en twee kinderen op de vlucht moet. Dat is precies wat mijn ouders hebben doorgemaakt.”
Het zwaarste noemt hij het aanpassen aan de regels en culturen van andere landen. “Als je bij iemand op bezoek gaat, houd je je aan de regels van de gastheer. Dat geldt ook als je in een ander land komt. Je moet je elke keer als je in een ander land komt, aanpassen aan hun gedragingen. Dat je je op cultureel vlak niet meer op je eigen manier kunt uiten is best lastig. Vluchten is mentaal zwaar, het breekt je af.”
Tijdens de vlucht was niet op voorhand besloten om naar Nederland te gaan. “Mijn ouders hebben tijdens de vlucht gekeken naar waar zij een bestaan op konden bouwen met een goede toekomst voor ons als kinderen. In Nederland kan dat.”
Moed geven
Toen Ehsan met zijn familie in 2002 in Nederland kwam sprak hij geen woord Nederlands. Het is een moeilijke taal om te leren. “Ik ben begonnen in internationale schakelklassen en ben doorgegaan tot de master pedagogiek. Ik zeg dit niet om mijzelf op de borst te kloppen, maar ik wil mijn soortgenoten moed geven en laten zien: niets is onmogelijk.”
Ooit op een dag hoopt Ehsan terug te kunnen naar Afghanistan om zijn vrouw en kinderen kennis te laten maken met zijn land. “Heel graag, ik ze graag mijn land willen laten zien, voelen, ruiken en proeven. Maar op dit moment is het er met mijn achtergrond te onveilig. Maar de hoop is er dat we ooit een keer terug kunnen.”
