Mede met dank aan financiële middelen vanuit het rijk is het gemeente De Fryske Marren gelukt om de begroting voor volgend jaar sluitend te krijgen. Echter voor de jaren na 2027 wacht gemeente De Fryske Marren een forse bezuinigingsopdracht van 5,7 miljoen euro. Over hoe dat precies moet gaan gebeuren is nog veel onzeker, zo bleek maandagavond tijdens de raadsvergadering.
Verschillende fracties spraken hun zorgen uit over de nabije toekomst. “Het lijkt erop dat we onze ogen sluiten voor de bezuiniging van 2028″, zei Theo Struijs (ChristenUnie). Voor dit jaar is het probleem mede opgelost vanuit de algemene reserve, maar dat is geen structurele oplossing. We moeten bouwen aan een financieel gezond en sociaal sterk De Fryske Marren.” Kees Mulder (CDA) noemde bovendien de geldstroom vanuit Den Haag een onzekere factor.
“Grote slagen maken”
Albert van Keimpema (Ondernemende Friezen) kwam met een winstwaarschuwing voor 2028. “Wy sille mei foarstellen komme om it persoanielsbestân mei 25 prosint ôf te slankjen. Lykas de lanlike oerheid. Wy moatte grutte slagen meitsje, wolle wy oan de taakstelling fan 5,7 miljoen euro foldwaan kinne.”
Marjolein van der Molen (VVD) stelde dat de bezuinigingen niet langer uitgesteld kunnen worden. “Wij kunnen dit niet voor ons uitschuiven. We moeten eerst kritisch naar onszelf kijken, voordat we inwoners en ondernemers met hogere lasten confronteren en scherpe keuzes maken.”
Forse financiële tekorten
Henk Koops (D66) sprak van een somber beeld, met forse financiële tekorten voor de komende jaren. “Het stuit mij tegen de borst dat we nieuwe mensen aannemen terwijl er een forse bezuinigingsopdracht voor ons ligt. Dat is naar deze mensen toe ook niet fair”, betoogde hij.
Portefeuillehouder Jan van Zanden weerlegde dat als er nieuwe mensen worden aangenomen, dit op zorgvuldige wijze gebeurt. “Wy nimme gjin minsken oan foar in pear moannen. De funksjes dêr’t minsken foar socht wurde binne ek echt fan nut en wearde.”
Serieuze bezuinigingstaak
Kees Mulder (CDA) gaf aan content te zijn met de sluitende begroting voor 2027. “Maar er wacht ons een serieuze bezuinigingstaak. We verwachten begin volgend jaar een uitnodiging om mee te denken over verschillende financiële scenario’s.” Daarbij pleit hij voor zorgvuldigheid. “We moeten niet teveel stukmaken met bezuinigingen.”
Van Zanden liet weten dat het college nog dit jaar een plan van aanpak voor de bezuinigingen wil opstellen en dit middels een raadsmemo met de gemeenteraad wil delen. In het voorstel wordt niet alleen gekeken naar de uitgaven, maar ook naar mogelijke lastenverzwaringen.
Voorstellen om uitgaven te schrappen verworpen
Vooruitlopend op de bezuinigingsopdracht die voorligt dienden BBB en KFM tijdens het begrotingsdebat meerdere amendementen in om geplande uitgaven uit de begroting te halen.
Het ging onder meer om het schrappen van budgetten voor
- Een transitiestrategie voor de Omgevingswet.
- Een evenementencoördinator.
- De ruimtelijke strategie Joure 2050.
- Een toezichthouder voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).
- Een contract- en leveranciersmanager.
Alle vijf de amendementen werden verworpen. De wethouders gaven daarbij aan dat verschillende functies en uitgaven noodzakelijk zijn om wettelijke taken uit te voeren.
Ook een motie van KFM, BBB en Burgerpartij De Fryske Marren om budgetverhogingen kritischer te beoordelen, kreeg geen meerderheid.
Motie voor jongerenpreventie haalt het niet
Een voorstel van KFM, VVD, BBB, Burgerpartij De Fryske Marren en FVD om meer in te zetten op preventieve activiteiten voor jongeren werd met tien stemmen voor en twintig tegen eveneens verworpen.
Wethouder Barbara Gardeniers zei de bedoeling van de motie te begrijpen, maar vond het voorstel te vroeg komen. De gemeente stelt de beleidskaders voor dit onderwerp pas in december vast. Volgens haar moet worden voorkomen dat de gemeente zich nu al vastlegt op één initiatief.
Uiteindelijk werd de aangepaste begroting met 26 stemmen voor en 4 stemmen tegen door een grote meerderheid in de raad aangenomen. Enkel D66, BBB en KFM stemden tegen.
