Pakjesavond vieren we op 5 december, maar eigenlijk valt de naamdag van Sint Nicolaas op 6 december. Dat is een van de vele weetjes die Sinterklaaskenner Steven Lageveen deelt tijdens een interactieve show in Zalencentrum Sint Nyk. Samen met Omrop Fryslân-presentatrice Diana de Groot neemt hij bezoekers mee in de geschiedenis van de beschermheilige van Sint Nyk.
Geen Turk, maar een Griekse bisschop
Veel mensen denken dat Sinterklaas oorspronkelijk uit Turkije komt. Toch zit dat net even anders, vertelt Lageveen. Sint Nicolaas was namelijk een Grieks-Byzantijnse bisschop. Hij werd geboren in Patara, een plaats die tegenwoordig in Turkije ligt, maar destijds onderdeel was van het Griekse rijk.
Tijdens de lezing komen allerlei van dit soort verrassende feiten voorbij. Lageveen maakt een selectie uit de vele verhalen en koppelt de geschiedenis aan het Sinterklaasfeest zoals we dat tegenwoordig kennen.
Van 6 december naar pakjesavond
Pakjesavond vieren we tegenwoordig op 5 december, maar van oorsprong hoort Sint Nicolaas bij 6 december. Dat is namelijk zijn naamdag, waarop zijn sterfdag wordt herdacht. Vroeger zetten kinderen op de avond van 5 december hun schoen, om op de ochtend van 6 december een cadeautje te vinden. In de jaren vijftig en zestig veranderde dat gebruik langzaam. Het uitdelen van cadeautjes verschoof naar de avond ervoor, zodat gezinnen meer tijd hadden om samen pakjesavond te vieren. “Op een avond is er gewoon meer tijd”, vertelt Lageveen. Zo groeide 5 december uit tot de pakjesavond die we nu kennen.
De naam Sint Nicolaasga is geen toeval
De link met Sint Nicolaas is ook in Sint Nyk terug te vinden. Het dorp draagt immers de naam van de heilige, die vroeger onder andere beschermheilige was van de scheepvaart. Dat verklaart ook waarom er in Friesland zoveel kerken aan Sint Nicolaas waren gewijd. Veel van die plaatsen lagen vroeger aan de Middelzee, waardoor de beschermheilige van de scheepvaart daar een belangrijke rol speelde.
Toch roept de naam Sint Nicolaasga nog vragen op. Het dorp ligt namelijk niet direct aan het water en de precieze oorsprong van de naam is nog niet helemaal duidelijk. Samen met Stichting Sint yn Sint Nyk wil Lageveen daarom verder onderzoek doen naar de geschiedenis van het dorp.
“Wij willen heel graag weten wat onze oorsprong is en wanneer Sint Nyk voor het eerst is vermeld. Daar willen we zelf onderzoek naar doen. Daar hebben we ook Tresoar voor nodig.”
Tradities blijven in beweging
Hoewel het Sinterklaasfeest door de jaren heen flink is veranderd, vindt Lageveen dat juist iets moois. “Tradities passen zich aan aan de tijd. Zo kunnen we het ook doorgeven aan de volgende generatie. Een beetje verandering in een traditioneel feest kan geen kwaad. Zo kun je het levend houden.”
Want of de cadeautjes nu op 5 of 6 december komen, de gezelligheid en de spanning rondom Sinterklaas blijven bestaan.
