Even snel de auto op een invalidenparkeerplek neerzetten om een brief te posten, of even snel de fiets voor de winkel neerzetten, want je bent zo weer terug. Toch? Het zijn dit soort acties die mensen met een fysieke beperking extra hindernissen in het dagelijks leven op straat opleveren. Zoveel werd duidelijk tijdens een inventarisatierondje door Balk.
In de Week van de Toegankelijkheid worden onder andere in Balk knelpunten in kaart gebracht. “Het is in veel gevallen al op te lossen door gedragsverandering.”
In gemeente de Fryske Marren houdt De FIT-werkgroep (zie kader) zich bezig met toegankelijkheid. Niet alleen met fysieke toegankelijkheid, maar ook met digitale toegankelijkheid.
Hitty van Lenning woont al 55 jaar in Balk. De laatste jaren gaat haar zicht steeds verder achteruit. “Dizze oandwaning sit by ús yn de famylje. It sicht wurdt hieltyd minder. Bekenden op strjitte herken ik net mear út de fierte wei. Mar ik wol al sa lang as mooglik selsstannich bliuwe”, vertelt ze.
‘Onzichtbare paaltjes’
Zodra wij De Treemter in Balk verlaten, stuiten we vrijwel meteen op het eerste obstakel. Twee stenen paaltjes aan weerszijden van het pad. “No wit ik dat se hjir steane, mar as ik hjir net bekend west wie hie ik der sa by op fytse kind”, zegt Lenning.
Door de bovenkant van de kleurloze paaltjes wit te maken, zouden de paaltjes volgens haar al een stuk meer opvallen voor slechtzienden.
Digitale toegankelijkheid
Iets verderop bij het gemeenteloket in het Gaasterlânhûs dient het volgende probleem zich aan. De toerit naar het pand is eigenlijk te steil, de balie te hoog voor rolstoelgebruikers en het scherm waar bezoekers zich moeten aanmelden is voor slechtzienden niet te lezen.
“It kontrast is net goed”, zegt Lenning. “It soe al in soad skele as de eftergrûn donker is yn plak fan wyt. Dan binne de letters better te lêzen.”
FIT Werkgroep
FIT staat voor Fryske Marren Inclusief Toegankelijk. De FIT werkgroep denkt mee over belangrijke zaken wat betreft toegankelijkheid. Denk bijvoorbeeld aan het bezoeken van winkels, horeca en overheidsgebouwen, of aan het deelnemen aan het verkeer. FIT richt zich op de samenwerking tussen inwoners met een beperking, sociaal werk en de gemeente. Behalve fysieke toegankelijkheid kunnen ook andere inclusie onderwerpen aan bod komen. Ervaringsdeskundigen komen bijeen om hierover mee te denken. Afgelopen maandag werd in het kader van de Week van de Toegankelijkheid een zelfde inventarisatie gemaakt in Oudemirdum. Vrijdag 9 oktober worden de obstakels in Joure in kaart gebracht.
Buiten kunnen rolstoelgebruikers de draai vanaf de toerit naar de deur amper maken. “It is krap”, zegt Lenning. “Ik ha it gefoel dat it moai lykje moat, mar foar dyjingen dy’t it brûke moatte is it hiel ferfelend. De minsken dy’t dit betocht ha bin sels net gehandicapt. Sy tinke der net oan. De groep dy’t it oangiet is te lyts. Dy moatte tink ik mear fan harren hearre litte, mar dan is it faak al te let.”
Slalommen langs de Luts
Bij de winkels langs de Luts in Balk is het op sommige plekken helemaal een uitdaging om je als rolstoeler, of rollatorgebruiker vrij te bewegen. “It is hjir slalommen, en dan is it hjoed noch rêstich”, zegt Durk, die zichzelf met een rollator voortbeweegt. “Auto’s en fytsen steane gewoan parkeard op it diel dat foar fuotgongers bedoeld is. En guon reclamebuorden fan ûndernimmers steane ek yn it paad.”
Alle bevindingen worden gefotografeerd en genoteerd door Nynke Benedictus. Zij is vanuit gemeente De Fryske Marren aanjager inclusie. “De gemeente heeft een inclusieagenda opgesteld, toegankelijkheid is daar een onderdeel van”, legt zij uit. “Met de bevindingen op zak wordt gekeken bij welk loket er kan worden aangeklopt en welke problemen er aangepakt kunnen worden.”
Gedragsverandering
“Het is goed om te weten dat je met meerdere partijen te maken hebt, die elk hun eigen belangen hebben. Je kunt het nooit alle mensen naar de zin maken. Echter, veel dingen die wij hier vandaag tegenkomen zijn al op te lossen door een gedragsverandering teweeg te brengen.”
Een winkelbezoekster legt uit dat zij haar elektrische fiets bewust zo dicht mogelijk tegen het winkelpand aanzet, zodat deze zo min mogelijk in de weg staat. De fietsenrekken tegenover de winkel langs de Luts zijn voor haar niet handig. De fiets moet getild worden om hem in het rek te hangen. “Mijn fiets is voor mij te zwaar om dat voor elkaar te krijgen.”
Benedictus: “Deze mevrouw is vast niet de enige die daar tegenaan loopt. Dit zou dus vrij eenvoudig op te lossen zijn door de fietsenrekken te vervangen voor iets anders zodat de drempel om de rekken te gebruiken wordt weggenomen.”
Bij een winkel langs de Luts is een opstapje voor rolstoelen gemaakt. “Goedbedoeld, maar het opstapje is niet breed genoeg”, oordeelt de werkgroep. “Bovendien ontbreekt een tweede opstapje om de winkel in te kunnen komen.”
Navraag bij de winkelmedewerkster leert dat het opstapje opgepakt kan worden en dan voor de winkeldeur geplaatst kan worden. “Niet ideaal inderdaad”, erkent zij. “Ik ben zelf vanwege een blessure een tijdje afhankelijk geweest van een scootmobiel, ik heb toen ook ervaren dat het met de toegankelijkheid in Balk wel beter kan.”
