Steeds meer mensen lopen vast in patronen van perfectionisme, aanpassen en voortdurend doorgaan. Volgens coach Annelies Volgers uit IJlst ligt de weg naar herstel niet in nóg harder werken, maar juist in het hervinden van jezelf. Haar centrale boodschap: ieder mens is waardevol zoals hij of zij is en verandering blijft altijd mogelijk, ongeacht leeftijd of levensfase.
“Het is mijn passie om mensen te helpen die zichzelf voorbijgelopen zijn,” zegt ze. “Mensen die vastzitten in patronen van aanpassen, vergelijken, pleasen, hard werken en altijd maar doorgaan.”
Liever dit verhaal luisteren? Dat kan. Annelies was te gast in het radioprogramma Celebration op Radio Spannenburg. Luister de uitzending van 16 augustus hier terug.
Muzikale jeugd
Muziek speelde vanaf jonge leeftijd een belangrijke rol in het leven van Volgers. Haar vader was organist en nam haar regelmatig mee naar kerken en concerten.
Een van haar vroegste herinneringen is verrassend genoeg niet alleen positief. “Ik was heel erg bang voor de grote luidklok,” vertelt ze lachend. “Die hing vlak naast het speelklavier. Dat was een enorm geluid als je zo klein bent.”
Later groeiden die ervaringen uit tot waardevolle herinneringen. Haar vader betrok haar actief bij zijn werk. “Hij gaf concerten in het hele land en ook in het buitenland. Dan mocht ik meehelpen bij het voorbereiden van de registraties van het orgel.” Soms vroeg hij haar zelfs om in de kerkzaal te luisteren naar de klank en advies te geven.
“Hij gaf mij wel het gevoel dat mijn mening ertoe deed,” zegt Volgers. “Dat gevoel gaf hij mij zeker.”
Twee kanten
Hoewel haar leven aan de buitenkant succesvol leek, zag de binnenwereld er soms anders uit. Als tiener ervoer ze regelmatig gevoelens van onzekerheid en eenzaamheid.
Een duidelijk omslagpunt kan ze niet aanwijzen. “Ik heb niet echt een heel specifiek moment kunnen ontdekken,” vertelt ze. “Het was meer alsof de mist langzaam optrok. Je begrijpt je leven vaak beter als je terugkijkt.”
Ze benadrukt dat onzekerheid vaak samengaat met andere, juist sterke kanten. Muziek gaf haar bijvoorbeeld veel zelfvertrouwen. “Je voelt je nooit helemaal in alles onzeker of in alles eenzaam,” zegt ze. “Er waren ook heel veel mooie en gelukkige momenten.”
Tegelijkertijd ziet ze dat kwetsbaarheid in de samenleving niet altijd ruimte krijgt. “Je kunt niet overal je allerkwetsbaarste delen tonen,” zegt ze. “Het wordt in ieder geval niet aangemoedigd.”
Volgens haar geldt dat voor vrijwel iedereen. “Wij allemaal hebben kwetsbare kanten. Alleen ziet ons persoonlijkheidspakketje er bij iedereen iets anders uit.”
Waardevol omdat je bestaat
Het christelijk geloof vormt een belangrijke basis voor haar werk en kijk op mensen. In haar ogen begint menselijke waarde niet bij prestaties, maar bij het bestaan zelf.
“Ik denk aan een God die een buitengewone artiest is,” zegt ze. “De mens is al waardevol omdat hij bestaat.”
Volgens Volgers worden mensen te vaak afgerekend op wat ze doen in plaats van wie ze zijn. “Ik denk aan mensen als human beings en niet als human doings.”
Dat uitgangspunt bepaalt ook haar begeleiding. “We leren vaak dat onze waarde afhangt van wat we presteren. Maar dat is niet waar. Je waarde staat daar los van.”
Tegelijkertijd ziet ze altijd ruimte voor verandering. “Er is altijd hoop,” zegt ze. “Als er iets in jou is wat moeilijk of pijnlijk is, dan mag je bij de Maker zijn die precies weet welk deel dat is.”
Patronen doorbreken
In haar coachingspraktijk richt Volgers zich vooral op mensen die zichzelf zijn kwijtgeraakt in hardnekkige patronen. “95 procent van wat we doen, doen we onbewust,” legt ze uit. “Dat doen we op de automatische piloot. Dan begrijp je dat veranderen best een klus is.”
Een van haar trajecten heet Doorbreek de Cirkel. Daarin onderzoeken cliënten welke patronen hun gedrag bepalen en hoe die zijn ontstaan.
Ze gebruikt daarbij regelmatig een bijzondere vergelijking. “We hebben allemaal een alfabet van 26 letters,” zegt ze. “Door opvoeding, werk en omstandigheden zijn sommige letters heel sterk ontwikkeld. Maar er zijn ook letters die naar de achtergrond zijn verdwenen.”
Het doel is niet om iemand anders te worden, benadrukt ze. “Je hoeft niet iemand anders te worden. Je wordt veel meer jezelf.”
Een tweede traject richt zich op vragen als: wie ben je werkelijk, wat vind je belangrijk en welke koers wil je varen in je leven?
Zelfcompassie en rust
Tijdens haar werk valt het Volgers op hoe streng mensen vaak voor zichzelf zijn. “Wij gunnen onszelf heel weinig rust,” zegt ze. “Je gaat zitten op de bank en meteen hoor je allerlei stemmetjes die zeggen dat je nuttig moet zijn.”
Volgens haar speelt daar vaak meer achter. “Als we rustig willen worden en rust willen, dient zich eerst onrust aan. Daarom blijven veel mensen bezig.”
Toch ziet ze dat verandering mogelijk is. “Je kunt leren om die onrust onder ogen te zien,” zegt ze. “En dan ontdekken dat je sterker bent dan je dacht.”
Een belangrijke les is volgens haar dat problemen niet verdwijnen door wilskracht alleen. “Het ligt niet aan je wilskracht,” benadrukt ze. “Vaak ligt het aan die automatische piloot. Die mag je eerst leren kennen.”
Lessen uit pleegouderschap
Samen met haar man Stefan voedde Volgers een pleegzoon op. Die periode heeft haar veel geleerd. “Het belangrijkste wat ik ervan heb geleerd, is leren de onderste weg te gaan,” vertelt ze. “Ons belang bewust uit liefde onder dat van een ander stellen.”
Dat betekent niet jezelf wegcijferen, benadrukt ze. “Dat is iets anders. Het gaat om een bewuste keuze.” De ervaringen leerden haar ook veel over veerkracht. “Veerkracht is geen karaktereigenschap,” zegt ze. “Veerkracht is een vaardigheid. Je kunt het leren.”
Om dat uit te leggen gebruikt ze vaak een eenvoudig voorbeeld. Ze tekent een kleine zwarte stip op een groot wit vel papier en vraagt wat mensen zien. “Iedereen zegt: ik zie een zwarte stip,” vertelt ze. “Terwijl het witte vel veel groter is.”
Volgens haar doen mensen dat ook in hun leven. “We focussen zo sterk op de moeilijkheden dat we vergeten hoeveel er daarnaast nog is.”
Hoopvolle boodschap
Aan mensen die zichzelf zijn kwijtgeraakt, wil Volgers vooral hoop meegeven. “Je kunt jezelf terugvinden,” zegt ze. “Dat kan echt.”
Ze moedigt mensen aan om stil te staan bij hun eigen behoeften en ruimte te maken voor persoonlijke groei. “Ook jij mag investeren in jezelf,” zegt ze. “Zodat je juist duurzamer kunt geven.”