Auteur Kim van Heerde groeide op in Bantega. (Foto: Kim van Heerde)
De familie van Kim van Heerde (31) liep er met een boog omheen. Het verhaal over haar opa Egbert, die tijdens de Tweede Wereldoorlog vastzat voor moord. Hoe zat dit precies?
Ze dook in de archieven, waarna de puzzelstukjes op hun plek vielen. Het resulteerde in Van Heerdes eerste boek: ‘De schaduw blijft’.
Toen ze twaalf jaar was hoorde ze de volwassenen in haar familie er eens over praten. Maar verder bleef het verhaal veilig onder het tapijt. En dus bleef er voor Van Heerde altijd een mysterie hangen om die moord waar haar opa Egbert voor vast had gezeten.
Egbert van Heerde, overleden in 2007, zou in 1943 zijn oom en tevens buurman om het leven hebben gebracht. Het drama speelde zich af in Bantega, het dorp waar kleindochter Kim opgroeide.
Voor de moord was hij een introverte man. Nadien was ie dat nog meer.
Kim van Heerde over de impact van de moord op haar opa.
“Mijn familie sprak er liever niet over. Want het heeft een behoorlijke impact gehad”, zegt Van Heerde, die tegenwoordig in Hilversum woont.
“Zoals je dat ook vaak ziet bij de generatie van of na de Tweede Wereldoorlog: die vertellen er liever niet over. Maar de generaties daarna raken nieuwsgierig en willen er meer van weten. Die hebben meer afstand.” En zo ging het bij haar ook.
Ze besloot er een boek over te schrijven, ‘De schaduw blijft’. Het verhaalt over de moord in Echtenerpolder, zoals Bantega destijds heette.
Gerard, een werkloze twintiger uit Amsterdam, dringt die bewuste nacht samen met een handlanger de boerderij binnen. Ze willen geld stelen. De inbraak mondt uit in een worsteling, met dodelijke afloop.
Tijdens het politieonderzoek wijst alles richting Egbert van Heerde. Het neefje van het slachtoffer. “Ze waren buren en leefden op gespannen voet met elkaar. Vooral Egberts vader en diens broer.” Egbert werd ingerekend. Uiteindelijk bekende hij. “Onder druk en omdat hij bang was dat anders z’n vader vast kwam te zitten.”
Het boek volgt de levens van Egbert en van Gerard. Laatstgenoemde is ondertussen weer in Amsterdam, waar hij op het criminele pad blijft.
Op een dag loopt hij tegen de lamp. Verkeerde tijd, verkeerde plaats. De politie weet een verband te leggen met de moord in Echtenerpolder. Zo komt Egbert weer terug in het verhaal.
“Hij heeft uiteindelijk drie maanden onterecht vastgezeten in de Blokhuispoort in Leeuwarden. Voor de moord was hij al een introverte man. Maar dat werd ie nadien nog meer”, zegt Van Heerde. “Je blijft mensen in het dorp houden die denken van, ’tja, maar hij heeft destijds wel bekend’.”
Het familiedrama van haar opa had Van Heerde nooit helemaal losgelaten. Toen ze vijf jaar geleden stage liep bij Nationaal Comité 4 en 5 mei, vroeg ze zich af of daar wellicht krantenartikelen van waren.
“De moord bleek nationaal nieuws te zijn destijds. Dus er waren meerdere artikelen van te vinden.” Het werd het startschot van een diepgravend onderzoek naar het familieverleden.
“Ik vond het fantastisch. Het onderwerp werd een obsessie voor me.” Na Amsterdam verplaatste haar speurwerk zich naar Leeuwarden. Daar, in het Tresoar, stuitte ze op het politiearchief. Met nog meer info over de gebeurtenis die haar zo in haar greep had.
“Ik kon hierdoor onder meer de verhoren van toen teruglezen.”
Verder bekeek ze foto’s en films over Amsterdam uit die tijd. En struinde ze op alle mogelijke tijdstippen door deze stad. Om maar een zo realistisch mogelijk verhaal te kunnen neerzetten.
En dat gold ook voor Fryslân. Hiervoor schakelde ze onder meer de hulp in van familie. “Die kon mij bijvoorbeeld vertellen over hoe het boerenleven er destijds uitzag in Echtenerpolder.”
Na het vergaren van alle informatie, moest ze nog een enorme berg beklimmen: het schrijven zelf. Haar opleiding Communicatie achtte ze niet toereikend. En dus wendde ze zich tot de Schrijversvakschool in Amsterdam.
Nadat ze die afrondde, vormde ze een clubje met klasgenoten, om haar vaardigheden nog verder bij te schaven. Met hen deelde ze haar vorderingen rond het boek.
“Ze waren heel enthousiast en wilden telkens weten hoe het verder ging. Dat motiveerde me enorm. Op die manier bleef ik in het verhaal. Ik zat er helemaal in. Egbert en Gerard begonnen echt te leven.”
Haar ouders en tante hebben het boek al gelezen. “Ze zijn trots. En ook al is het soms moeilijk, ze zijn blij dat het verhaal van Egbert van Heerde nu verteld is.”
‘De schaduw blijft’ ligt nu in de winkels.
Deze site gebruikt cookies.