Rattenoverlast neemt toe: Ronnie en Demelsa uit Sloten bestrijden ratten zonder gif

Vader en dochter Ronnie en Demelsa Wijnia uit respectievelijk Sloten en Elahuizen hebben het er in de avonduren druk mee. Het bestrijden van ratten. Zij doen dit op ecologische wijze met behulp van een persluchtgeweer. Het boerenerf is hun voornaamste werkterrein. Vooral in deze tijd van het jaar is hun werk meer dan welkom: “Der binne yn ús provinsje hast wol twa kear sa’n soad rotten as ferline jier om dizze tiid.”

Volgens Ronnie is de aanwezigheid van ratten een behoorlijk probleem in de provincie Fryslân. “Troch de drûchte en waarmte is der minder fretten op it lân. Boppedat is de grûn keihurd wêrtroch se neat út de grûn helje kinne”, vertelt Ronnie die zich sinds 2022 naast zijn dagelijks werk bezighoudt met rattenbestrijding.

Hij en zijn collega’s constateren dat daardoor ratten veel eerder dan anders bij de boeren naar binnen trekken. “Se sykje nei fretten, de boer hat dat altyd, tink oan bygelyks maisbulten yn de skuorre.”

Mechanische bestrijding

Vader en dochter werken niet met gif, maar met mechanische bestrijding. “Wy brûke in pcp-gewear, dat wurket mei luchtdruk”, legt Demelsa uit. Dêrtroch kinst faak sjitte en hoechst net eltse kear te knikken sa as eartiids mei luchtbuksen it gefal wie.”

“Dit wurket ideaal, je ha altyd deselde krêft en snelheid. As je der in bytsje goed yn binne is it net dreech om de bisten yn ien kear goed te reitsjen. Sy binne dan op slach dea sadat it bist der gjin lijen fan hat.”

Doorvergiftiging

Demelsa begrijpt dat er altijd mensen zijn die het zielig vinden voor de rat. “Mar sa as wy wurkje is it meast effektief. Dit is de meast humane wize. As je gif brûke is de kâns op trochfergiftiging grut. Stel in ûle, of in kat of hûn yt fan in fergiftige rôt, dan reitsje sy ek fergiftige. In oar foardiel fan meganyske bestriding is dat je ek wat by de klant ôfleverje kinne. In rôt dy’t gif yt, rint dêrnei fuort en dan moatte je it mar ôfwachtsje.” 

Een andere reden om ratten te bestrijden is dat zij ziektes verspreiden. “De sykte van Weil (leptospirose – red.) is derfan in goed foarbyld”, zegt Demelsa.

“Rotten drage dat mei harren mei. Sa’n baktearje kin trije moannen yn in plasse wetter oanwêzich bliuwe. As in bern dêr mei de hannen yn boartet is de kâns op besmetting al grut, mar dit kin likegoed gebeure op bygelyks campings yn in boarterstún of sânbak.”

Eerst observeren

Wie denkt dat vader en dochter urenlang op een boerenerf staan te posten totdat er eens een rat tevoorschijn komt, komt bedrogen uit. Ronnie: “Wy pleatse earst fjouwer wyldkamera’s op in boerehiem, wy krije dan thús in melding wannear’t der aktiviteit is. Dan witte wy hoe let wy op it hiem wêze moatte. Dat skeelt in soad tiid en de boer jild.” Overigens laten ratten zich pas zien op het moment dat het schemert en rustig is buiten.

Politie op de hoogte

Het komt voor dat vader en dochter soms met hun geweer langs de openbare weg lopen. Demelsa: “Wy ha in fergunning fan de provinsje út, en fan de plysje in draachferlof (politievergunning om een wapen te mogen gebruiken voor plaagdierbestrijding – red.).

“Wy melde ús yn it foar ek altyd by de meldkeamer, sadat wannear’t immen ús rinnen sjocht en melding docht, dat de plysje derfan ôf wit. Dus as it goed is wurde wy net oppakt”, lacht Demelsa.

Dan tot slot de vraag, hoe is dit om als vader en dochter te doen? “Ik fyn it hiel leuk om tegearre mei myn heit te dwaan”, zegt Demelsa. “Sûnt in pear moannen binne wy in VOF, it giet hartstikke leuk sa mei ús beiden, ik ha it bot nei myn sin”, besluit Ronnie.