Wybren Visser is psychodynamisch therapeut en coach (foto: Radio Spannenburg)
De korte dagen, het gebrek aan licht en de druk van de feestdagen kunnen ervoor zorgen dat veel mensen zich in de winter minder energiek en somber voelen. Rond kerst wordt dat gevoel voor sommigen extra versterkt. Psychodynamisch therapeut en coach Wybren Visser uit Balk ziet het in zijn praktijk regelmatig terug. Hoewel hij vooral mensen met burn-outklachten begeleidt, merkt hij dat de donkere wintermaanden en de ‘verplichte gezelligheid’ van kerst voor veel mensen zwaar kunnen zijn.
Visser werkt met mensen die kampen met uitputting en een gebrek aan energie. “Het gaat dus niet specifiek om mensen met een winterdip,” zo legt hij uit. “Maar ik merk wel dat mensen het in de dagen voor kerst vaak lastiger hebben. Als je je al een tijdje niet goed voelt, is het moeilijk om je op te laden voor die zogenaamd gezellige dagen.” Volgens hem wringt daar precies de schoen: kerst moet leuk zijn, warm en verbindend. “Maar als je je niet goed voelt, zijn de kerstdagen dat vaak ook niet.”
De feestdagen brengen volgens Visser een enorme sociale druk met zich mee. “Het moet leuk zijn en iedereen doet ook alsof het leuk is. Maar in gesprekken hier in de praktijk geven mensen soms heel eerlijk aan dat ze de feestdagen eigenlijk helemaal niet zo leuk vinden.” Die tegenstelling tussen wat er van je verwacht wordt en hoe je je daadwerkelijk voelt, kan het gevoel van somberheid versterken.
Dat sombere gevoel past volgens Visser bij wat veel mensen een winterdip noemen. “De dagen zijn kort en het is lang donker. Hoe langer het donker is, hoe sneller ook donkere gedachten om de hoek kunnen komen kijken.” Daarnaast ervaren mensen vaak fysieke klachten: moeilijk uit bed komen, weinig energie en een vertraagd gevoel. “Dat hoort er allemaal bij.”
Zelf herkent Visser sommige aspecten ook. “Ik heb niet zo snel last van donkere gedachten, maar soms is het in deze periode wel lastig om ’s ochtends uit bed te komen. En dat is ook niet erg. Iedereen heeft zulke momenten.”
Dat het gevoel in het voorjaar vaak vanzelf verbetert, is volgens Visser geen toeval. “Zodra de winter voorbij is en er meer licht komt, krijgen mensen weer meer energie. Het is eigenlijk net als in de natuur.” Mensen die bij hem in de praktijk komen, voelen vaak zelf al dat er iets niet klopt. “Ze nemen te veel hooi op de vork en raken vermoeid. Het lichaam en het hoofd geven dan signalen af.”
Een belangrijke tip die Visser meegeeft, is om juist in de winter naar buiten te gaan. “Mensen denken al snel dat ze binnen moeten blijven omdat het koud en donker is, maar buiten zijn is heel belangrijk. Ga een blokje om of de natuur in.” Frisse lucht en daglicht helpen om het ritme vast te houden. “Als mensen in een diepe dip zitten en nauwelijks naar buiten gaan, is het extra belangrijk om toch op tijd op te staan en een dagstructuur te houden.”
Ook sociaal contact speelt daarbij een grote rol. “Het is funest als je niemand ontmoet. Dan kom je er alleen voor te staan. Maar het begint vaak al bij iets eenvoudigs: frisse lucht.”
Wat als je opziet tegen het kerstdiner, maar toch besluit te gaan? Volgens Visser begint het bij eerlijk zijn, vooral naar jezelf. “Geef jezelf de tijd om na te denken over wat je voelt. Wat vind je wel en niet leuk? We vieren de feestdagen vaak zoals we dat al jaren gewend zijn, maar hoe zou jij het zelf het liefst invullen?”
Hij moedigt mensen aan om daar ook naar te handelen. “Het probleem is dat we ons aanpassen aan anderen, zodat zij niet teleurgesteld raken. Maar ik zeg altijd: doe je het voor een ander of voor jezelf?” Soms betekent dat eerder naar huis gaan, een afspraak afzeggen of het anders organiseren dan gebruikelijk.
Voor naasten is er volgens Visser ook een belangrijke rol weggelegd. “Het is niet de bedoeling dat zij het probleem gaan oplossen. Vaak is luisteren al genoeg.” Echte aandacht en inlevingsvermogen zijn belangrijker dan goedbedoelde adviezen. “Zeg tijdens een wandeling niet hoe mooi alles om je heen is, want iemand die somber is, ziet dat vaak niet. Vraag gewoon: hoe voel je je?”
Ook het delen van mentale problemen tijdens de feestdagen hoeft volgens Visser geen taboe te zijn. “Ik vind dat helemaal niet erg. Veel mensen draaien eromheen en doen alsof alles leuk is. Maar het leven is niet altijd leuk. Waarom zouden we het er niet over hebben?” Door te benoemen wat er speelt, ontstaat er ruimte voor begrip. “Durf te zeggen wat er in je omgaat. Dat kan juist opluchten.”
Volgens Visser hoeft een winterdip geen groot probleem te zijn, zolang mensen zichzelf serieus nemen. “Accepteer dat je je soms minder voelt, zoek frisse lucht en contact, en durf eerlijk te zijn, naar jezelf en naar anderen. Dat is vaak al een belangrijke eerste stap.”
Deze site gebruikt cookies.